Haber

Nüzhet Gökdoğan kimdir?

Google, Nüzhet Gökdoğan’ın 113. yaş gününü ana sayfasında bu gün için hazırladığı “Doodle” ile kutladı.

14 Ağustos Doodle, Türkiye’nin ilk kadın astronomlarından biri olarak kabul edildi Türk astronom ve matematikçi Nüzhet Gökdoğananıyor”.

“Doodle”da gezegen ve kitap görsellerinin yanı sıra Gökdoğan’ın çizgi film görseline de yer verildi.

Doodle tıklandığında kullanıcılar 14 Ağustos 1910 İstanbul doğumludur. prof. Dr. Nüzhet GökdoğanKonu ile ilgili bilgi ve haberlerin olduğu sayfaya yönlendiriliyorsunuz.

Türk bilim dünyasının ilklerinin hanımı: Nüzhet Gökdoğan kimdir?
© Sputnik / Kerimcan Malaz

prof. Dr. Nüzhet Gökdoğan Kimdir?

prof. Dr. Nüzhet Gökdoğan 1910 yılında İstanbul’da doğdu. Babası Atatürk’ün yoldaşlarından Tümgeneral Mehmet Zihni Toydemir, annesi Nebihe Hanım’dır. 1928 yılında yatılı olarak okuduğu Erenköy Kız Lisesi’nden mezun olduktan sonra devlet bursu kazandı ve matematik-fizik lisans eğitimi için Fransa’ya gönderildi. Lyon Kız Lisesi’nde Fransızca öğrendikten sonra Erkek Lisesi’ne geçiş yaparak matematik eğitimi aldı. 1932’de Lyon Üniversitesi’nde matematik lisans eğitimini tamamladı. 1933’te Paris Üniversitesi’nde fizik okumaya başladı ve Paris Gözlemevi’nde staj yaptı. Yıl sonu sınavlarından sonra eve döndü.

NTV’nin haberine göre Nüzhet Gökdoğan, İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi Enstitüsü’ne ilk Türk doçent olarak atandı. Üniversite bahçesine rasathane kurulması çalışmalarına katıldı. 1936 yılında Mühendislik Enstitüsü’ne (İstanbul Teknik Üniversitesi) yardımcı doçent olarak atandı ve bu kurumun ilk kadın çalışanı oldu. 1946 yılına kadar matematik doçenti olarak görevine devam etti.

1937 yılında İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nde doktora tezini tamamladı. Bu tez fakülte kayıtlarında “bir numaralı” tez olarak kayıtlıdır. Gökdoğan, Yüksek Mühendis Mektebi’nde tanıştığı Mukbil Gökdoğan ile 1938 yılında evlendi. Bu evlilikten kızı Gönül (1941) ve oğlu Ömer Can (1946) dünyaya geldi.

1940 yılında doçent ünvanını aldı. Bir yıl içinde William Marshall Smart’ın Spherical Astronomy adlı eserini Spherical Astronomy adıyla Türkçeye çevirdi. 1948’de profesör unvanını aldı.

Nüzhet Gökdoğan, Türk Matematik Derneği (1948) ve Türk Kadınlar Derneği’nin (1949) kurucuları arasında yer aldı. Çeşitli dönemlerde Türk Kadınlar Derneği Başkanlığı yaptı. 1954 yılında birkaç astronomla birlikte kurduğu Türk Astronomi Derneği’nin 20 yıl başkanlığını yaptı.

1951-1952’de Michigan, ABD’ye gitti. Ann Arbos ve McMath Hulbert gözlemevlerinde ve Wilson Dağ Gözlemevi ile Palomar Dağ Gözlemevi’nin merkezinin bulunduğu Pasedena’da çalıştı.

Nüzhet Gökdoğan, 23 Haziran 1954’te İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nin dekanlığına seçildi ve bu görevi Türkiye’nin ilk kadın dekanı olarak iki yıl sürdürdü. 1958’den itibaren 22 yıl Astronomi Kürsüsü’nün başkanlığını yaptı. Anabilim Dalı Başkanlığı sırasında Fransa’da Meudon ve Kaç Gözlemevleri, İsviçre’de Basel ve İtalya’da Asiago Gözlemevleri ile ortak araştırma programları geliştirdi. Aralık 1971’de Astronomi Kürsüsü’nde Türk ve Balkan astronomlarının katılımıyla “Keppler Sempozyumu”nu düzenledi.

1978’de ikinci kez dekan seçildi. Eylül’de Silivri’de II. Ulusal Astronomi Kongresi’ni düzenledi. Bu kongre 1997 yılında kurulan Ulusal Gözlemevi fikrinin gündeme geldiği ve tartışılmaya başlandığı çok önemli bir toplantı oldu.

Nüzhet Gökdoğan, dekanlık ve bölüm başkanlığı görevlerini sürdürürken 1980 yılında emekliye ayrıldı. Akademik hayatı boyunca 6 ders kitabı tercüme etti; 3 ders kitabı yazdı; 13 bilimsel makale yayınlandı. TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi’nin kuruluşunda ilk adımların atılmasında rol oynadı.

Nüzhet Gökdoğan,24 Nisan 2003 tarihinde vefat etti. Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.

agacorenajans.com.tr

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu